बझाङको छबिसपाथिभेरामा जन्मिएकी सीता मण्डेलको जीवन जन्मिएको केवल छ महिनामै दुर्घटनाले बदलियो । जलनको घटनाले उनको बायाँ हातका औँलाहरू सधैंका लागि खोसिदियो । सीता आफ्नो बाल्यकालका खेलमैदान, साथीहरूको हाँसो, कक्षाकोठाको चहलपहल सम्झिन्छिन् । यी स्मृतिहरूमा एउटा नमेटिने दृश्य पनि छ– उनी प्रायः खेल्नेभन्दा हेर्नेमा हुन्थिन् । साथीहरूले दुवै हातले खेल्थे, दौडिन्थे, कापी समातेर लेख्थे, तर उनी मनभित्र एउटै प्रश्न बोकेर बसिरहन्थिन्, ‘यदि मेरो हात पनि ठीक हुन्थ्यो भने…?’

साधारण देखिने कामहरू उनका लागि असाधारण चुनौती थिए । मिठो खाने कुरा मन लाग्दा पनि आफैं खान नसक्ने क्षणहरूले बारम्बार बाल्यकाल चिमोटिरह्यो । यही संघर्षबीच एउटा सपना चुपचाप हुर्किरहेको थियो, भबिष्यमा शिक्षक बन्ने ।

पीडाभन्दा बलियो शिक्षक बन्ने सपना
२३ वर्षीया सीता धनगढीस्थित कैलाली बहुमुखी क्याम्पसमा स्नातक तहमा नेपाली विषय अध्ययन गर्दैछिन् । बाल्यकालको पीडा र चुनौतीहरूले उनलाई रोक्न सकेनन् । पहिलेभन्दा थप बलियो भएर शिक्षक बन्ने सपना अझै जीवित छ । आफ्नै अनुभव र शिक्षा मार्फत अरूलाई मार्गदर्शन गर्न र बालबालिकाको जीवनमा सकारात्मक प्रभाव पार्न उनी चाहन्छिन् ।

जीवन बदल्ने नबिल बैंक को ‘निःशुल्क जलन उपचार शिविर’
सुदूरपश्चिममा आयोजित नबिल बैंकको ‘नबिल निःशुल्क जलन उपचार शिविर’ सीता मण्डेलको जीवनमा आशाको किरण बनेको छ । धनगढीस्थित सेती प्रादेशिक अस्पतालमा भएको शिविरले उनलाई काठमाडौंसम्मको यात्रा गरायो ।

हाल उनी काठमाडौंको साँखुमा सञ्चालित सुष्मा कोइराला मेमोरियल अस्पतालमा उपचाररत छिन् । यहाँ उनको बुढी औँला खोल्न शल्यक्रिया सम्पन्न भइसकेको छ । यस शल्यक्रियाले उनको दैनिकीलाई सहज बनाउनेछ । अस्पतालको शैय्याबाट मुस्कुराउँदै सीता भन्छिन्, ‘अब जीवन फेरि सुरु भएको जस्तो लाग्छ । हातका औलाहरु चले मेरो दैनिकी सहज हुनेछ । म मेरा कामहरु र मेरो शिक्षक बन्ने सपना पुरा गर्नेछु ।’

उनको उपचारका लागि परिवारले पनि प्रयास गर्‍यो तर महँगो उपचार, पहुँचको अभाव र कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण उनको उपचार संभव हुन सकेको थिएन । उपचार सम्भव छ भन्ने आशा बिस्तारै टाढिँदै गइरहेको थियो । उपचाररत सीता ’यो सहयोगका लागि नबिल बैंकलाई धेरै धेरै धन्यवाद’ भन्दै अस्पतालको वेडबाट पुराना दिनहरु सम्झिन्छिन् ।

बुढी औँलाको महत्वः हातको आधा शक्ति
सुषमा कोइराला मेमोरियल अस्पतालका डेपुटी मेडिकल डाइरेक्टर तथा बर्न सर्जन डा. राजु भण्डारीका अनुसार बुढी औँलाले हातको कार्यक्षमताको ४०-५० प्रतिशत भूमिका खेल्छ । लेख्ने, समात्ने, सिकाउनेलगायतका प्रायः सबै काम यही औँलाबाट सम्भव हुन्छ । शल्यक्रियाले सीताको जीवनमा नयाँ सम्भावनाको ढोका खोलेको छ । सीता आफैं जलन पीडित हुन्, तर उनको अनुभवले उनलाई अझ ठूलो उद्देश्य दिएको छ ।

सीता मुस्कुराउँदै भन्छिन्, ’शिक्षक भएर म पाठ्यक्रम मात्रै पढाउने छैन्, बालबालिका माझ समाजमा जलन र उपचारसम्बन्धी जानकारी पनि पुर्‍याउने छु । म पढेर शिक्षक बन्नेछु र बालबालिकालाई सिकाउनेछु – जलनबाट बच्ने र जलनमा परे के गर्ने भनेर ।’

उनको शिक्षक बन्ने सपना अब केवल व्यक्तिगत लक्ष्यमात्र नभइ समाजसँग सम्बन्धित उद्देश्य बनेको छ । उनको चाहना छ, आफ्नो अनुभवले अरूलाई सहयोग र मार्गदर्शन गरोस् ।

कर्णालीमा पनि नबिल निःशुल्क जलन उपचार शिविर
सुदूरपश्चिममा फागुन १२–१४ गते सञ्चालन भएको तीनदिने शिविरमा ६५ जलन पीडितले निःशुल्क उपचार पाए । २० जनाको शल्यक्रिया धनगढीमै सम्पन्न भयो भने १८ जटिल बिरामीलाई काठमाडौं रिफर गरियो । नबिल बैंकका सिइओ मनोजकुमार ज्ञवालीका अनुसार अभियान दुर्गम क्षेत्रमा उपचार नपाइरहेका जलन पीडितलाई लक्षित गर्दै गरिएको हो । यो अभियान चैत्र २७ देखि २९ गतेसम्म कर्णाली प्रदेश केन्द्रित प्रदेश अस्पताल सुर्खेतमा पनि सञ्चालन भइरहेको छ ।

बाल्यकालमा अरूले खेल्दा हेर्ने सीता अब कक्षाकोठामा उभिने तयारीमा छिन् । हातमा हाजिरी रजिस्टर समातेर उनी विद्यार्थीहरूलाई पढाउने छिन् । नबिल बैंकको ‘नबिल निःशुल्क जलन उपचार शिविर’पछि फिरदै आएको उनको जीवनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पाठ हो, ‘आशा र सपना कहिल्यै जल्दैन ।’