काठमाडौं, १० अक्टोबर — विश्वप्रसिद्ध पेय र खाद्य कम्पनी पेप्सीको (PepsiCo) ले आफ्नो शीर्ष वित्त प्रमुख (मुख्य वित्तीय अधिकृत – CFO) परिवर्तन गर्ने निर्णय लिएको छ। कम्पनीको स्न्याक्स र पेय पदार्थको सुस्त बन्दै गएको बिक्री पुनःउत्थान गर्ने र सक्रिय लगानीकर्ताको दबाबसँग सामना गर्ने उद्देश्यका साथ यो नेतृत्व परिवर्तन गरिएको हो।

वालमार्ट (Walmart) का कार्यकारी स्टिभ श्मिट आगामी नोभेम्बर १० देखि पेप्सीकोको नयाँ CFO का रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्ने छन्। उनी जेमी काउलफिल्ड को स्थानमा आउन लागेका हुन्, जसले कम्पनीमा तीन दशकभन्दा बढी समय बिताइसकेका छन् र अब अवकाश लिने तयारीमा छन्।

श्मिटको अनुभव र पृष्ठभूमि

स्टिभ श्मिट सन् २०२१ देखि वालमार्ट अमेरिका शाखामा CFO को रूपमा कार्यरत थिए। त्यसअघि, उनले KFC, टाको बेल (Taco Bell) र पिज्जा हट (Pizza Hut) जस्ता ब्रान्ड सञ्चालन गर्ने Yum Brands मा करिब १० वर्ष विभिन्न नेतृत्व भूमिकामा अनुभव बटुलेका थिए।

अब पेप्सीकोमा उनले संकटग्रस्त व्यवसायलाई पुनर्जीवन दिनुपर्ने जिम्मेवारी पाएका छन्, खासगरी जब कम्पनी एक सक्रिय लगानी संस्था एलियट इन्भेस्टमेन्ट म्यानेजमेन्ट (Elliott Investment Management) को दबाबमा रहेको छ। एलियटले करिब ४ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको लगानी गर्दै पेप्सीकोको बोतलिङ व्यवसायलाई पुनःस्वतन्त्र बनाउने र सेयर मूल्य वृद्धि गर्ने माग गर्दै आएको छ।

पेप्सीकोको हालको आर्थिक अवस्था

पेप्सीकोको बिक्री पछिल्ला आठ मध्ये छ त्रैमासिक अवधिमा घटेको वा स्थिर देखिएको छ। तर सेप्टेम्बर ६ मा समाप्त तीन महिनाको अवधिमा कम्पनीको राजस्व करिब २.७ प्रतिशतले वृद्धि भई लगभग २४ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ। यो वृद्धिमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मजबुत प्रदर्शन र उत्तर अमेरिकी पेय पदार्थ व्यवसायमा देखिएको सुधारले सहयोग पुर्‍याएको हो। यद्यपि, अङ्गिक (organic) बिक्री वृद्धिदर मात्र १.३ प्रतिशत रहेको छ।

तर सोही अवधिमा कम्पनीको नाफा घटेको र उत्पादन परिमाण (volume) पनि खस्किएको छ। उत्तर अमेरिका, जसले कम्पनीको झन्डै ६० प्रतिशत कारोबार सम्हाल्छ, त्यहाँ खाद्य व्यवसायको उत्पादन ४ प्रतिशत र पेय पदार्थ उत्पादन ३ प्रतिशत ले घटेको छ।

श्मिटको प्राथमिकता के हुने?

विश्लेषकहरूका अनुसार श्मिटको मुख्य ध्यान बिक्री वृद्धि सुधार गर्ने, कम्पनीको लागत संरचना पुनःसंरचना गर्ने, र ब्रान्डमा लगानी कसरी अधिकतम उपयोग गर्न सकिन्छ भन्नेमा केन्द्रित हुनेछ।

पेप्सीकोले पछिल्लो समय अप्रभावकारी उत्पादन हटाउने र स्वास्थ्य तथा कल्याण प्रवृत्ति अनुरूप नयाँ उत्पादन ल्याउने रणनीति अपनाइरहेको छ। साथै, कम्पनीले डिजिटल कारोबार विस्तारलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको छ, जसमा श्मिटको वालमार्टमा संकलित अनुभव लाभदायक हुने विश्वास गरिएको छ।

लगानीकर्ताको दबाब र बजारको प्रतिक्रिया

पेप्सीकोको सेयर मूल्य पछिल्लो एक वर्षमा १५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटिसकेको छ। यस्तोमा लगानीकर्ता एलियटले कम्पनीको बोतलिङ कारोबार स्वतन्त्र गर्ने, संरचनात्मक परिवर्तन गर्ने, र लगानीकर्ताको मूल्य बढाउने माग राख्दै आएको छ।

BNP Paribas का प्रबन्ध निर्देशक केभिन ग्रन्डीका अनुसार, “जब नयाँ कार्यकारी आउँछन् र उनीहरू अघिल्लो रणनीतिमा प्रत्यक्ष संलग्न हुँदैनन्, त्यस्तो अवस्थामा नयाँ विचारहरू स्वीकार गर्न सजिलो हुन्छ — जसले कम्पनीको वृद्धि, नाफा र सेयरहोल्डरको मूल्यमा सुधार ल्याउन सक्छ।”

एलियट इन्भेस्टमेन्टले भने पेप्सीकोमा नयाँ CFO नियुक्त भएको विषयमा कुनै टिप्पणी गरेको छैन।

उद्योगमा व्यापक परिवर्तनको संकेत

पेप्सीको मात्र होइन, धेरैजसो उपभोक्ता वस्तु कम्पनीहरू अहिले CFO स्तरमा परिवर्तन गरिरहेका छन्। यसै साता क्याम्पबेल्स (Campbell’s) ले नयाँ CFO नियुक्त गरेको छ भने ज्याक डेनियल्स (Jack Daniel’s) निर्माता ब्राउन-फोर्मन (Brown-Forman) ले सन् २०२६ मा CFO सेवानिवृत्त हुने घोषणा गरिसकेको छ।

Consumer Edge का खाद्य तथा पेय पदार्थ क्षेत्र विशेषज्ञ कोनर राटिगन भन्छन्, “उद्योगमा शीर्ष रेखा (top line) दबाबमा छ, उत्पादन परिमाण घटिरहेको छ, र लगानीकर्ताहरू कम्पनीहरूलाई वृद्धि सुधार गर्न लगातार दबाब दिइरहेका छन्।”

उनको अनुमानमा, “जस कम्पनीहरूको सेयर मूल्य निरन्तर दबाबमा छ, त्यहाँ वित्त विभागमा अझ परिवर्तनहरू आउन सक्ने सम्भावना छ।”